نحو اضطرارى و يا قدرت گرفتن نايب را نداشته باشد از استطاعت افتاده و حج بر او واجب نيست ولى براى دخول مكه بايد محرم شود و با انجام اعمال عمرهء مفرده ولو اضطرارى آن از احرام خارج مىشود ، و چنانچه سال اول استطاعت او نباشد و حج بر او مستقر شده اگر مأيوس از خوب شدن باشد بايد نايب بگيرد كه برايش عمره و حج تمتع انجام دهد و خودش براى دخول مكه محرم شود و عمرهء مفرده به‌طورى كه ذكر شد بجا آورد ، و چنانچه براى اين شخص اعمال حج تمتع ممكن باشد ولو به نحو اضطرار و انجام اضطرارى اعمال ، لازم است محرم شود و هر مقدار از اعمال را كه مىتواند ولو با كمك گرفتن از ديگرى انجام دهد ، و هر مقدار را كه نمىتواند ، نايب بگيرد ولى در وقوفين ، گرفتن نايب كافى نيست . « 61 » س - كسى كه احتمال مىدهد حجى كه در سالهاى قبل انجام داده صحيح نبوده يا مستطيع نبوده است و فعلا شرايط استطاعت را دارد و بخواهد احتياط كند ، حج را به چه نيتى بجا آورد ؟ ج - مىتواند قصد ما فى الذمه يعنى قصد امتثال مطلق امر متوجه به او را كند و مىتواند قصد حجة الاسلام احتياطا نمايد . « 62 » س - شخصى كه حج واجب خود را انجام داده است آيا مىتواند آن را به قصد ما فى الذمه اعاده كند ؟ ج - به قصد رجاء مانع ندارد ولى اعادهء حج كفايت از اجزاء - در صورت صحت حج سابق و بطلان اجزاء - نمىكند و بايد خود آن جزء تدارك شود . « 63 » س - كسى كه با وجود تقليد صحيح قبلا به حج مشرف شد و چون رجوع به كفايت را مجتهد او شرط استطاعت نمىدانسته حجة الاسلام قصد